HABERLERİÇ MİMARLIK

Dünya mimarlık tarihini değiştiren 8 kadın mimar

Uluslararası Mimarlar Birliğinin öncülüğünde 1986 yılından beri her yıl 1 Ekim Mimarlık Günü olarak kutlanıyor. Tasarım dergisi Dezeen tarafından derlenen bulgulara göre, dünyanın en büyük 100 mimarlık firmasından sadece üçü kadınlar tarafından yönetiliyor. Bu yıl dünyadaki kadın mimarlara ithafen, dünya mimarlık tarihini değiştiren 8 kadın mimarı sizler için derledik. Onlar kimlerdi, hangi binaları tasarladılar ve neden bu kadar başarılı oldular? İşte sektörü şekillendirmeye yardımcı olan 8 üst düzey kadın mimar.

1- Leydi Elizabeth Wilbraham (1632–1705)

Çoğunlukla İngiltere’nin ilk kadın mimarı olarak adlandırılan Lady Elizabeth Wilbraham, kadınların sanatı genel olarak uygulamasına izin verilmediği bir dönemde büyük bir ev tasarımcısıydı. Wilbraham’ın şantiyelerde görülmesine izin verilmezdi ve kendisi tasarımlarını sunması için şantiyelere erkekleri gönderirdi. Yazılı kayıt olmamasına rağmen, Wilbraham’ın 400 civarında bina tasarladığına inanılıyor. Buna dünyanın en ünlü tasarımlarından olan Belton Evi (Lincolnshire), Uppark Evi (Sussex) ve Windsor Guildhall (Berkshire)’de dahildir. Wilbraham aynı zamanda, Buckingham Sarayı’nda bulunan olağandışı mimari detaylara sahip bir mülk olan Staffordshire aile evi ve Weston Hall’unda mimarıdır.

 

2- Marion Mahony Griffin (14 Şubat 1871 – 10 Ağustos 1961) 

Üretken Frank Lloyd Wright’ın ilk çalışanı olan Marion Mahony Griffin, dünyanın en eski lisanslı kadın mimarlarından biriydi. MIT’de mimarlık okudu, 1894’te mezun oldu. Bir yıl sonra Mahony Griffin, bir ressam olarak Wright tarafından işe alındı ​​ve Wright’ın Prairie tarzı mimarisinin gelişimi üzerindeki etkisi büyüktü. Wright ile birlikte Mahony Griffin evlerin birçoğu için kurşunlu cam, mobilyalar, fenerler, duvar resimleri ve mozaikler tasarladı. Zekâsıyla ve kendine özgü kahkahasıyla tanınırdı. Wright’ın egosuna boyun eğmeyi reddetti ve kendi yolunu çizdi. Eserleri arasında dünyanın en ünlü yapılarından David Amberg Residence (Michigan) ve Adolph Mueller House (Illinois) bulunmaktadır.

 

3- Elisabeth Scott (20 Eylül 1898 – 19 Haziran 1972) 

1927’de Elisabeth Scott, Stratford-upon-Avon’daki Shakespeare Anıt Tiyatrosu tasarımıyla uluslararası mimari bir yarışmayı kazanan İngiltere’deki ilk kadın mimar oldu. 70’in üzerinde başvuran adayın içinde tek kadın oydu. Tasarladığı tiyatro, bir kadın mimar tarafından tasarlanan İngiltere’deki en önde gelen kamu binasıydı. Basında “Kız Mimar, Erkekleri Dövüyor” ve “Bilinmeyen Kızın Şöhret Sıçraması” gibi başlıklarla tanındı. Scott, kariyerine 1919’da Mimarlık Birliği’nin Londra’daki yeni okulunun öğrencisi olarak başladı. 1924’te mezun oldu. Scott, basmakalıp erkek rolleri yerine getiren kadınların, daha geniş kabul görmesini teşvik etmek için Fawcett Derneği ile birlikte çalışmanın yanı sıra Stratford-upon-Avon projesinin tamamlanmasına yardımcı olmak için mümkün olduğunca çok sayıda kadını işe almaya karar verdi. Ayrıca çoğunlukla bayan müşterilerle çalıştı. Örneğin, 1929’da Hampstead’deki Marie Curie Hastanesi’nde çalıştı ve daha sonra her yıl 700 kadını tedavi etmek için kanser hastanesini genişletti.

 

4- Dame Jane Drew (24 Mart 1911 – 27 Temmuz 1996)

1927’de Elisabeth Scott, Stratford-upon-Avon’daki Shakespeare Anıt Tiyatrosu tasarımıyla uluslararası mimari bir yarışmayı kazanan İngiltere’deki ilk kadın mimar oldu. 70’in üzerinde başvuran adayın içinde tek kadın oydu. Tasarladığı tiyatro, bir kadın mimar tarafından tasarlanan İngiltere’deki en önde gelen kamu binasıydı. Basında “Kız Mimar, Erkekleri Dövüyor” ve “Bilinmeyen Kızın Şöhret Sıçraması” gibi başlıklarla tanındı. Scott, kariyerine 1919’da Mimarlık Birliği’nin Londra’daki yeni okulunun öğrencisi olarak başladı. 1924’te mezun oldu. Scott, basmakalıp erkek rolleri yerine getiren kadınların, daha geniş kabul görmesini teşvik etmek için Fawcett Derneği ile birlikte çalışmanın yanı sıra Stratford-upon-Avon projesinin tamamlanmasına yardımcı olmak için mümkün olduğunca çok sayıda kadını işe almaya karar verdi. Ayrıca çoğunlukla bayan müşterilerle çalıştı. Örneğin, 1929’da Hampstead’deki Marie Curie Hastanesi’nde çalıştı ve daha sonra her yıl 700 kadını tedavi etmek için kanser hastanesini genişletti.
1942’de Drew, ünlü mimar Maxwell Fry ile evlendi ve eşiyle 1987’den ölümüne kadar devam edecek olan bir ortaklık kurdu. Savaştan sonra dünya genelinde yoğun bir şekilde binalar inşa ettiler. Bunlara, Nijerya, Gana ve Fildişi Sahili gibi ülkelerde hastaneler, üniversiteler, konutlar ve devlet dairelerinin kurulması da dahil. Drew’ün Afrika’daki çalışmalarından etkilenen Hindistan başbakanı, Drew’dan yeni Pencap başkenti Chandigarh’ı tasarlaması istendi. Mimarlığa yaptığı katkılardan dolayı Drew, Harvard ve MIT gibi üniversitelerden birçok onursal derece ve doktora derecesi aldı.

 

5- Lina Bo Bardi (5 Aralık 1914 – 20 Mart 1992)

Lina Bo Bardi, Modernizmi Popülizm ile birleştiren cesur binalar tasarladı. İtalyan mimar 1939 yılında Mimarlık Roma Koleji’nden mezun oldu ve 1942 yılında kendi ofisini kurdu. Milanonun tasarım dergisi Domus tarafından müdür olmaya davet edildi. Bo Bardi daha sonra 1946’da Brezilya’ya taşındı ve beş yıl sonra vatandaşlığa geçti.

1947’de Bo Bardi,  São Paulo Sanat Müzesi’ni tasarlamak için davet edildi. 70 metre uzunluğundaki bir meydanın üzerinde asılı olan bu ikonik yapı, Latin Amerika’nın en önemli müzelerinden biri haline geldi. Diğer projeleri arasında kendisi ve kocası için tasarladığı The Glass House ve bir kültür ve spor merkezi olan SESC Pompéia bulunuyor.

Bo Bardi, 1950’de ünlü Habitat Dergisi’ni kocasıyla birlikte kurdu ve 1953’e kadar editörlüğünü yaptı. O zaman, dergi savaş sonrası Brezilya’nın en etkili mimari yayınıydı. Bo Bardi ayrıca, Çağdaş Sanat Enstitüsü’nde ülkenin ilk endüstriyel tasarım kursunu kurdu. 1992’de birçok projeyi bitiremeden, öldü.

 

 

6- Norma Merrick Sklarek (15  Nisan 1926 – 6  Şubat 2012) 

Norma Merrick Sklarek’in mimarlık hayatı ilklerle doluydu. Sklarek, hem New York hem de California’da mimar olarak lisans verilen ilk siyah kadın ve aynı zamanda Amerikan Mimarlar Enstitüsü’ne üye olan ilk siyah kadındı. Hayatı boyunca  başarılarını daha da etkileyici kılan büyük ayrımcılıklarla karşılaştı.

Sklarek bir yıllığına Barnard Koleji’ne girdi ve Columbia Üniversitesinde Mimarlık eğitimi görmesine izin verecek liberal bir sanat uzmanlığı kazandı. Sklarek, mimarlık eğitimini sınıf arkadaşlarının çoğunun Lisans veya Yüksek Lisans derecelerine sahip olması nedeniyle zorlayıcı buluyordu. 1950’de mezun olan iki kadından biriydi ve grubundaki tek Afrika kökenli Amerikalıydı. İş arayışında 19 firma tarafından reddedildi. Bu konuda “Kadınları ya da Afrikalı Amerikalıları işe almıyorlardı ve hangisinin bana karşı çalıştığını bilmiyordum” dedi. Sonunda 1955’te Skidmore Owings & Merrill ile bir mimarlık işi yaptı.

Güçlü bir kişiliğe ve entelektüel vizyona sahip olan Sklarek, kariyerinde öne çıktı ve sonunda mimarlık firması Gruen Associates’in yöneticisi oldu. Daha sonra Amerika’nın en büyük ve tek kadın mimarlık firması olan Sklarek Siegel Diamond’ı kurdu. Dünyanın en önemli mimari yapılarından Tokyo’daki ABD Büyükelçiliği ve LAX Terminaline imzasını attı.

8- Dame Zaha Hadid (31 Ekim 1950 – 31 Mart 2016)

Dame Zaha Hadid, inkar edilemez bir şekilde, tarihteki en başarılı kadın mimarlardan biri. Irak doğumlu İngiliz mimar, çalışmalarında bağlılık ve prestij, yetenek ve vizyon gösteren mimarlara verilen Pritzker Ödülü’nü 2004 yılında kazanan ilk kadındır. Zamansız ölümüyle arkasında 67 milyon sterlinlik bir servet bırakan Hadid, bir yıl sonra, RIBA Altın Madalyası – İngiltere’nin en büyük mimari ödülünü kazandı.

Hadid’in çarpıcı binaları, eğlence merkezlerinden kulelere kadar organik, akıcı formlarıyla Avrupa çapında eleştirel beğeni topladı . Kariyerini Londra’daki Architectural Association’da sürdürmeden önce, Beyrut Amerikan Üniversitesi’nde sanat eğitimi aldı. 1979’da kendi uygulamalarını kurdu.

Zaha Hadid Architects’i marka yapan yapılar arasında Glasgow’daki Riverside Müzesi, 2012 Olimpiyatları Londra Su Sporları Merkezi, Guangzhou Opera Evi ve Milano’daki Generali Kulesi bulunuyordu. Genellikle “yıldız mimarı” olarak adlandırılan Time Magazine, 2010’da Hadid’i gezegendeki en etkili 100 kişi arasında seçti. Hadid’in trend belirleyici mimari mirası, ölümünün ardından geçen üç yıl sonra bile hayatta kalmaya devam ediyor.

Kaynak : Müge Akbulut

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu